Ana içeriğe geç

Yoğunlaşma Riski: Neden Tüm Yumurtalar Aynı Sepette Olmamalı?

Yoğunlaşma riski, tek bir varlığın, tek bir şirketin ya da tek bir varlık türünün sonuçlarının çoğunu belirlemesidir. İyi gittiğinde kendini akıllı hissedersin; düştüğünde tüm portföyün onunla birlikte düşer.

Bu yazı eğitim amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Rakamlar örnektir.

Nasıl ölçülür?

  • En büyük tek varlığının payı.
  • En büyük grubunun payı; örneğin hisse, altın, kripto veya döviz.
  • Gizli örtüşmeler: aynı büyük şirketleri tutan birkaç fon ya da maaşını aldığın şirketin hisseleri.

Hangi rakamlar endişe vermeli?

Evrensel bir sınır yok ama bazı işaretler ikinci bir bakışı hak eder:

  • Tek bir varlığın yatırımlarının yaklaşık %10–20'sini aşması.
  • Bilerek seçmediysen tek bir grubun toplam servetinin %60–70'ini aşması.
  • Gelirinin ve yatırımlarının aynı şirkete ya da sektöre bağlı olması.

Nasıl azaltılır?

  • Satmak yerine yeni birikimi düşük ağırlıklı gruplara yönlendir.
  • En büyük pozisyonu, özellikle büyük bir yükselişten sonra, kademeli azalt.
  • Birkaç tek hisse yerine geniş tabanlı fonlar kullan.
  • Varlık ve grup başına yazılı bir üst sınır belirle ve ona uy.

Yeni parayla bir örnek

1.000.000 TL'nin 700.000 TL'si (%70) gram altında. Önümüzdeki yıl 200.000 TL ekliyorsun ve hepsini fon ve mevduata koyuyorsun. Hiçbir şey satmadan altının payı 1.200.000 TL içinde 700.000 TL, yaklaşık %58'e iner.

En büyük varlığım en iyi performans gösteren varlıksa?

Yoğunlaşma tam da o zaman en hızlı büyür, çünkü kazananlar kendi paylarını büyütür. Önceden belirlenmiş bir kural, zirveyi tahmin etmeye çalışmadan kârın bir kısmını almana yardım eder.

Sık sorulan sorular

Yoğunlaşma her zaman kötü mü?

Hayır. Bazı insanlar bilerek yoğunlaşır, örneğin işletme sahipleri. Risk, seçmediğin ya da fark etmediğin yoğunlaşmadır.

Kaç grup yeterli?

Genellikle hiçbiri baskın olmayan üç ila beş farklı grup gerçek bir çeşitlendirme sağlar.

Yoğunlaşmamı nerede görürüm?

YekVest portföy ve Servet Zekâsı sayfalarında her grubun ve en büyük varlığının payını gösterir.