Yatırımda en zor sorulardan biri şudur: "Şimdi mi alayım, beklesem mi?". Düzenli aylık yatırım (İngilizcede Dollar-Cost Averaging, kısaca DCA) bu kararı senin yerine verir: fiyat yüksek de olsa düşük de olsa her ay aynı tutarla alırsın.
Bu yazı eğitim amaçlıdır. Hiçbir varlığı alma veya satma önerisi değildir; örneklerdeki tüm rakamlar varsayımsaldır.
DCA ne demek?
Paranın hepsini tek seferde yatırmak yerine eşit parçalara bölüp düzenli aralıklarla, örneğin her ay, yatırırsın. Fiyat düşükken aynı tutarla daha çok birim, yüksekken daha az birim alırsın. Böylece ortalama alış fiyatın kendiliğinden dönemin ortalama fiyatına yaklaşır.
Sayısal bir örnek
Altı ay boyunca her ay 10.000 TL ile fiyatı 100, 80, 60, 90, 110 ve 100 olan bir varlık aldığını düşün.
- 1. ay: 100'den 100 birim
- 2. ay: 80'den 125 birim
- 3. ay: 60'tan 166,67 birim
- 4. ay: 90'dan 111,11 birim
- 5. ay: 110'dan 90,91 birim
- 6. ay: 100'den 100 birim
Toplam 60.000 TL yatırdın ve yaklaşık 693,69 birimin var. Ortalama alış fiyatın 60.000 ÷ 693,69 ≈ 86,49 TL; altı fiyatın basit ortalaması olan 90'ın altında, çünkü ucuz aylarda daha çok birim aldın. Son fiyat 100 olduğunda birimlerinin değeri yaklaşık 69.369 TL, yani fiyat 100'den başlayıp 100'de bitmesine rağmen yaklaşık %15,6 kazanç.
Dürüst bir not: Örnek mekanizmayı gösterir, kazanç vaat etmez. Fiyat altı ay boyunca hep yükselseydi, ilk ay hepsini yatırmak daha iyi olurdu. Hep düşseydi DCA da zarar ederdi; yalnızca toplu alımdan daha az.
Avantajları
- Duygusal zamanlama kararlarını azaltır; kural önceden bellidir.
- Paranın tamamını zirvede yatırma riskini dağıtır.
- Aylık maaşa uyar: her maaştan bir pay ayrılır.
- Basittir, çok analiz gerektirmez.
Dezavantajları ve sınırları
- Yükselen piyasada genellikle toplu yatırımdan daha az getirir, çünkü paranın bir kısmı geç girer.
- Tekrarlanan komisyonlar, özellikle küçük tutarlarda, getiriyi yer.
- Disiplin ister. Fiyat düşünce durmak faydanın çoğunu yok eder.
- Zamanlama riskini dağıtır, kalite riskini değil. Zayıf bir varlığa DCA yine zayıf bir yatırımdır.
Nasıl başlanır?
- Zorlanmadan ayırabileceğin aylık tutarı belirle.
- Sabit bir gün seç, örneğin maaş yattıktan hemen sonra.
- Hangi varlığı veya fonu alacağına önceden karar ver ve risk toleransına uyduğunu kontrol et.
- Her alımı aynı gün kaydet ki ortalama maliyetin doğru kalsın.
- Planı her hafta değil, altı ayda bir gözden geçir.
Sık sorulan sorular
DCA her varlık için uygun mu?
En çok fiyatı dalgalanan varlıklarda anlamlıdır. Ne aldığını incelemenin yerini tutmaz.
Haftalık mı aylık mı?
Büyük fark yaratmaz; istikrar daha önemlidir. Komisyonlara dikkat et.
DCA'nın işe yarayıp yaramadığını nasıl anlarım?
Ortalama alış fiyatını ve kâr ya da zararını zaman içinde izle. Her alımı YekVest'e kaydettiğinde ortalama otomatik hesaplanır.


