%45 faiz veren bir mevduat kulağa kazanç gibi gelir. Gerçekten kazanç olup olmadığı bir sayıya daha bağlıdır: enflasyona. Reel getiri, enflasyondan sonraki büyümedir; başka bir deyişle paranın alabildiği şeydeki değişimdir.
Bu yazı eğitim amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Rakamlar örnektir.
Nominal ve reel getiri
Nominal getiri, hesap özetinde gördüğün sayıdır. Reel getiri enflasyonu bundan çıkarır:
Reel getiri = (1 + nominal getiri) ÷ (1 + enflasyon) − 1.
Yüksek enflasyonda "getiri eksi enflasyon" kısayolu yanıltıcı olabilir; formülü kullan.
Örnekler
- Mevduat %45 verirken enflasyon %32: reel getiri = 1,45 ÷ 1,32 − 1 ≈ %9,8.
- Bir yatırım %25 getirirken enflasyon %35: reel getiri ≈ −%7,4. Bakiye artsa da bir yıl öncekinden daha azını alır.
- Enflasyon %35 iken nakitte tutulan 100.000 TL, bir yıl sonra bugünkü yaklaşık 74.000 TL'nin aldığını alır; üç yıl sonra yaklaşık 40.600 TL'nin.
Yerinde saymak için gereken getiri
Alım gücünü korumak için nominal getirinin enflasyona eşit olması gerekir. Üzeri gerçek büyümedir; altı ise kırmızı rakam hiç görünmese de yavaş bir kayıptır.
Varlıkları adil karşılaştırmak
- Her varlığı aynı dönemde aynı enflasyon rakamıyla karşılaştır.
- Komisyon ve vergileri dahil et; onlar da reel getiriden düşer.
- Tek bir iyi ya da kötü yıla değil, birkaç yıla bak.
- Riski unutma: daha yüksek reel getiri genellikle daha büyük dalgalanmayla gelir.
Sık sorulan sorular
Negatif reel getiri para kaybettim mi demek?
Nominal olarak hayır ama alım gücü kaybettin. Uzun vadeli birikim için önemli olan budur.
Resmî enflasyon benim için doğru mu?
Resmî rakam ortalama bir sepettir. Kira gibi kalemler harcamanın büyük kısmıysa senin enflasyonun daha yüksek olabilir.
Hangi varlıklar enflasyonu yendi?
Bu, döneme göre çok değişir. Geçmiş sonuçlar geleceği garanti etmez; tek bir varlığa güvenmek yerine çeşitlendirmek daha güvenlidir.
Kendi tutarın için enflasyonun etkisini görmek istersen YekVest araçlar sayfasındaki ücretsiz enflasyon hesaplayıcısını dene.


